Nguyên lý bơm thủy lực tay: piston, van một chiều, bình dầu
Bơm thủy lực tay tạo áp suất bằng cách phối hợp ba bộ phận chính: piston bơm, hai van một chiều, và bình chứa dầu — hiểu đúng cơ chế này giúp chẩn đoán chính xác hơn khi bơm hoạt động bất thường.
Chu kỳ hoạt động của một nhát bơm
Bước 1 — Hành trình hút (kéo tay bơm lên)
Piston bơm rút lên tạo áp suất âm trong khoang bơm — van hút mở ra, cho dầu từ bình chứa chảy vào lấp đầy khoang bơm. Đồng thời van đẩy tự đóng lại, ngăn dầu từ hệ thống chảy ngược trở lại khoang bơm.
Bước 2 — Hành trình đẩy (ấn tay bơm xuống)
Piston bơm đẩy xuống, nén lượng dầu vừa hút vào khoang bơm — van hút tự đóng lại (ngăn dầu chảy ngược về bình chứa), van đẩy mở ra cho dầu đi vào hệ thống chính, đẩy piston chính (trong xi lanh chịu tải) di chuyển.
Lặp lại — tích lũy áp suất
Mỗi chu kỳ hút-đẩy chuyển một lượng dầu nhỏ vào hệ thống — lặp lại nhiều lần, áp suất trong hệ thống tăng dần cho tới khi đủ để thực hiện công việc (nâng tải, ép cos). Van một chiều là bộ phận then chốt giữ cho áp suất không bị mất giữa các nhát bơm.
Vai trò bình chứa dầu
Bình chứa dầu là nguồn cấp dầu cho piston bơm hút vào ở mỗi hành trình hút, đồng thời là nơi nhận lại dầu khi hệ thống xả áp (piston chính thu về). Bình cần có lỗ thông hơi để không khí bên ngoài vào bù lại thể tích dầu đã rời đi — nếu lỗ này tắc, áp suất âm hình thành trong bình sẽ cản trở việc hút dầu (xem lỗ thông hơi bình dầu bị tắc). Ngược lại, nếu khớp nối trên đường hút bị lỏng, không khí thừa lại lọt vào (xem bơm hút gió qua khớp nối lỏng) — hai vấn đề ngược hướng nhau nhưng cùng gốc từ nguyên lý hút-đẩy qua bình chứa.
Ví dụ thật — bơm tay dùng đúng nguyên lý này
Bài viết liên quan
Đọc thêm nếu bạn đang gặp các tình huống sau: Bơm thủy lực không lên áp, tụt áp , van xả, van một chiều không giữ áp , hoặc chọn bơm thủy lực theo áp suất, lưu lượng.
Bơm tay piston mô tả ở đây được tích hợp thẳng vào thân kích chai, nên hiểu bơm là hiểu luôn nửa còn lại của kích:kích thủy lực bơm tay cho thấy cụm bơm — van một chiều — piston nâng làm việc cùng nhau như thế nào trong một khối liền.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bơm tay cần tới 2 van một chiều, không phải 1?+
Một van (van hút) chỉ cho dầu đi từ bình chứa vào khoang bơm khi piston rút lên, ngăn dầu chảy ngược lại bình trong hành trình đẩy. Van còn lại (van đẩy) chỉ cho dầu đi từ khoang bơm ra hệ thống khi piston đẩy xuống, ngăn dầu chảy ngược lại khoang bơm ở hành trình hút tiếp theo. Thiếu một trong hai van, bơm sẽ không tạo được áp suất tích lũy qua từng nhát bơm.
Piston bơm tay có giống piston trong xi lanh chịu tải không?+
Khác vai trò — piston bơm tay có kích thước nhỏ, nhiệm vụ đẩy một lượng dầu nhỏ mỗi nhát bơm để tích lũy áp suất dần. Piston trong xi lanh chịu tải (kích, đầu ép cos) có kích thước lớn hơn nhiều, nhiệm vụ chuyển áp suất dầu thành lực cơ học tác động lên vật cần nâng/ép. Cả hai đều là piston nhưng phục vụ hai giai đoạn khác nhau trong cùng hệ thống thủy lực.
Vì sao đôi khi phải bơm vài nhát đầu “không ăn” rồi mới lên áp?+
Vài nhát bơm đầu tiên thường dùng để đẩy hết không khí còn sót trong hệ thống hoặc lấp đầy khoảng trống dầu sau khi máy không dùng lâu ngày — dầu chưa nén được ngay vì còn không khí có thể bị nén (khác dầu gần như không nén được). Sau khi hệ thống đã đầy dầu và hết khí, các nhát bơm tiếp theo mới bắt đầu tạo áp suất thực sự.
Cần tư vấn chọn bơm tay đúng nhu cầu?