
Vì sao không tỷ lệ thuận đơn giản
Tiết diện dây (đơn vị mm²) đo diện tích mặt cắt ngang — với dây hình tròn, diện tích này tăng theo bình phương bán kính, nghĩa là đường kính chỉ cần tăng gấp đôi thì diện tích mặt cắt đã tăng gấp bốn. Lực ép cần thiết để biến dạng đủ khối kim loại cos ôm quanh dây (đạt độ nén đúng chuẩn) phải đủ lớn để tác động lên toàn bộ khối vật liệu đó — vì vậy lực ép cần thiết cũng tăng nhanh hơn khi tiết diện lớn dần, không đơn thuần tỷ lệ thuận theo từng đơn vị tiết diện tăng thêm.
Các yếu tố khác ảnh hưởng lực ép
- Độ cứng vật liệu cos — cos đồng và cos nhôm có độ cứng khác nhau, cần lực ép khác nhau dù cùng tiết diện danh nghĩa.
- Biên dạng khuôn — khuôn lục giác, tròn, hay hình khác phân bố lực khác nhau lên bề mặt cos, ảnh hưởng tới lực ép cần thiết để đạt cùng mức độ nén.
- Tiêu chuẩn độ nén yêu cầu — một số ứng dụng (cáp lực trạm biến áp) đòi hỏi độ nén sâu hơn ứng dụng dân dụng thông thường, cần lực ép cao hơn dù cùng tiết diện.
Vì các yếu tố này, lực ép chính xác cho từng cỡ dây được nhà sản xuất công bố theo model cụ thể (đã kiểm nghiệm thực tế), thay vì tính bằng công thức chung. Xem chọn kìm ép cos theo tiết diện để tra model theo đúng dải cần dùng.