VI là gì, khác độ nhớt ISO VG thế nào
Độ nhớt (thường ghi dạng ISO VG 32, VG 46...) là con số đo độ đặc của dầu tại một nhiệt độ chuẩn cố định — đây là thông số quen thuộc nhất khi chọn dầu. Chỉ số độ nhớt (VI) là một thông số KHÁC, đo mức độ độ nhớt đó thay đổi nhiều hay ít khi nhiệt độ dao động lên xuống. Hai dầu cùng ISO VG (cùng độ đặc ở nhiệt độ chuẩn) có thể có VI khác nhau — một loại giữ gần như nguyên độ nhớt khi trời nóng/lạnh, loại kia thay đổi rõ rệt hơn nhiều.
Vì sao VI quan trọng khi nhiệt độ môi trường thay đổi
Khi trời lạnh, dầu đặc lại làm máy chạy yếu, chậm (xem máy thủy lực yếu khi trời lạnh). Khi trời nóng hoặc máy chạy liên tục sinh nhiệt, dầu loãng đi làm giảm khả năng bôi trơn và tăng nguy cơ rò rỉ nội bộ qua khe hở nhỏ. Dầu có VI cao hơn giữ độ nhớt gần ổn định hơn qua cả hai chiều nhiệt độ này — phù hợp với thiết bị làm việc ngoài trời, chịu biến động nhiệt độ lớn giữa các mùa hoặc trong ngày, hơn là thiết bị chỉ dùng trong nhà xưởng nhiệt độ ổn định.
Cách chọn theo điều kiện làm việc thực tế
- Làm việc ngoài trời, biến động nhiệt độ lớn — ưu tiên dầu VI cao hơn, đặc biệt nếu công trình trải dài qua nhiều mùa trong năm hoặc chênh lệch nhiệt độ sáng-trưa lớn.
- Làm việc trong nhà xưởng, nhiệt độ ổn định — chênh lệch giữa VI cao và VI thấp ít ảnh hưởng thực tế, có thể ưu tiên yếu tố khác (giá, độ nhớt ISO VG đúng khuyến nghị của máy) hơn là VI.
- Luôn ưu tiên đúng ISO VG khuyến nghị của máy trước — VI là yếu tố bổ sung, không thay thế việc chọn đúng độ nhớt cơ bản phù hợp với model đang dùng. Xem chọn dầu thủy lực theo độ nhớt (ISO VG) trước khi cân nhắc thêm VI.