Palăng kéo tay không lên tải, tụt tải, kẹt xích: nguyên nhân

Nguyên nhân cần loại trừ đầu tiên không phải hỏng hóc mà là dùng sai loại palăng: palăng tăng cáp kiểu bánh cóc dùng để kéo ngang, không dùng nâng vật thẳng đứng. Sau đó mới tới lực kéo tay, cơ cấu phanh giữ tải và tình trạng nhánh xích.

1. Đang dùng đúng loại palăng chưa? Kéo ngang khác nâng dọc

Trong danh mục có hai nhóm dụng cụ tên gọi gần nhau nhưng công năng khác hẳn. OPT P2000 và OPT P1000 là palăng tăng cáp bánh cóc cầm tay (come-along) — dụng cụ kéo và căng cáp theo phương ngang, tải 2 tấn và 1 tấn theo nhà phân phối. Còn NITTO 10VP5 là palăng xích kéo tay (chain hoist) dùng nâng - hạ vật theo phương thẳng đứng. Chính mô tả sản phẩm của 10VP5 trong danh mục đã nêu rõ sự khác biệt này: nâng vật thẳng đứng chọn palăng xích, kéo/căng cáp ngang chọn palăng tăng cáp, kéo cáp ngầm khối lượng lớn chọn máy tời thủy lực. Vì vậy khi "palăng kéo mãi không lên tải", câu hỏi đầu tiên là đang cầm loại nào — chọn đúng nhóm ngay từ đầu thì xem chọn palăng theo tải trọng.

2. Kéo nặng tay bất thường — đối chiếu lực kéo tay và tải định mức

Palăng kéo tay đổi lực bằng cơ cấu bánh xích, nên lực kéo tay cần thiết là một thông số có công bố — không phải cảm nhận. Bảng dưới lấy đúng thông số của 3 model NITTO VP5 và 2 palăng tăng cáp OPT đang phân phối, kèm nguồn từng dòng:

Cách dùng bảng: nếu tải thực tế đang gần tải định mức thì kéo nặng tay là bình thường (34kg lực kéo tay của 20VP5 ứng với tải định mức 2 tấn). Kéo nặng bất thường ở tải nhẹ mới là dấu hiệu cần kiểm cơ cấu — và đó là mục 4 bên dưới.

3. Tải tụt dần khi dừng kéo — dừng dùng ngay

Palăng xích kéo tay có cơ cấu phanh giữ tải khi người vận hành dừng thao tác. Tải tụt dần nghĩa là cơ cấu đó không còn giữ đúng, và đây là trường hợp duy nhất trong bài không có bước "thử lại": hạ tải xuống vị trí ổn định, đưa palăng ra khỏi công việc, không dùng tạm cho xong việc đang làm. Cùng nguyên tắc như thiết bị thủy lực tự tụt tải khi đang giữ — xem kích thủy lực không lên, xì dầu, rò rỉ — điểm chung là mất khả năng giữ tải thì không còn dự phòng nào khác. Một điểm hay bị hiểu sai kèm theo: tải thử xuất xưởng (3 tấn với 20VP5) chỉ mô tả điều kiện thử của nhà sản xuất, giá trị để vận hành là tải định mức 2 tấn.

4. Xích kẹt, xoắn, không qua bánh xích

Với palăng dùng xích một nhánh (20VP5 dùng xích G80 đường kính 8mm theo nhà phân phối), xoắn nhánh xích là sự cố cơ khí phổ biến nhất — thường do treo palăng khi nhánh xích đang bị vặn, hoặc do cuộn xích lộn khi cất vào hòm dụng cụ. Thứ tự xử lý: hạ hết tải, gỡ xoắn khi xích đã không mang tải, rồi kiểm từng mắt xích xem có mắt biến dạng, giãn dài hoặc nứt không. Xích đã có mắt biến dạng thì không gỡ xong là dùng lại được. Với thao tác kéo cáp ngang bị kẹt — hiện tượng khác hẳn, xử lý khác — xem kéo cáp ngầm bị kẹt, xoắn, tuột đầu kéo. Bộ dụng cụ đầy đủ cho một đợt kéo cáp thì ở kéo cáp ngầm cần những dụng cụ gì.

5. Chọn lại cho đúng: xem theo tải và chiều cao nâng

Nếu kết luận là dùng sai loại hoặc sai cỡ tải, việc cần làm là chọn lại theo tải định mức và chiều cao nâng thật (3 model VP5 trong bảng đều có chiều cao nâng chuẩn 3m, đặt xích dài hơn được theo yêu cầu với 10VP5). Xem toàn bộ model trong nhóm pa lăng và các thiết bị nâng hạ khác trong nhóm thiết bị nâng hạ. Trường hợp công việc thật là kê - đẩy từ dưới lên chứ không phải treo - nâng, thiết bị đúng là kích: chọn theo tải trọng, hành trình và chiều cao lắp.

Bài viết liên quan

Nếu tải cần nâng có mặt kê chắc bên dưới thì đổi sang nâng đỡ từ dưới lên sẽ an toàn hơn treo —kích thủy lực nâng đỡ từ dưới không có rủi ro tuột xích và giữ tải bằng van một chiều, đổi lại chỉ nâng được khoảng ngắn.

Câu hỏi thường gặp