Pa lăng là gì, và đọc lý thuyết ở đâu?
Pa lăng (viết liền là palăng) là dụng cụ nâng hạ vật nặng treo trên điểm cố định, dùng khi lắp ráp máy tại xưởng, dựng thiết bị ngoài công trình hoặc bảo trì. Phần nguyên lý, bội suất và hiệu suất thuộc kiến thức nền cơ khí; các chỉ tiêu đánh giá chất lượng xem ở bài chỉ tiêu đánh giá chất lượng pa lăng; trang này chỉ nói về chọn đúng loại và dùng đúng cách với các model đang phân phối. Nếu băn khoăn vì sao nơi viết "pa lăng", nơi viết "palăng", hay vì sao tời không phải pa lăng, bài pa lăng, palăng và tời gọi sao cho đúng giải thích ranh giới.
Nên chọn palăng xích kéo tay hay palăng tăng cáp?
Palăng xích kéo tay: nâng thẳng đứng
Dùng xích tải, thao tác bằng tay qua bánh xích, có phanh giữ tải khi dừng kéo. Treo trên xà, dầm hoặc giá chịu lực rồi nâng hạ máy móc, khuôn mẫu, vật tư theo phương thẳng đứng. Trong danh mục là dòng NITTO VP5.
Palăng tăng cáp: kéo, căng cáp ngang
Dụng cụ bánh cóc cầm tay (come-along) dùng căng dây néo, kéo sát hai đầu cáp thép khi thi công điện lực, viễn thông. Không dùng để nâng vật lên cao. Trong danh mục là OPT P1000 và P2000.
Việc cần làm quyết định loại máy, rồi mới đến ba tiêu chí chọn: tải trọng thực tế (khối lượng vật cộng phụ kiện treo, chừa biên độ thay vì chọn sát), chiều cao nâng (đo từ điểm treo tới vị trí thấp nhất cần hạ) và tần suất dùng. Cách xác định hai con số đầu có ở bài chọn palăng theo tải trọng. Nếu thứ cần là kéo cáp ngang quy mô lớn hơn, bài so sánh palăng tăng cáp với máy tời kéo cáp thủy lực cho biết khi nào dụng cụ cầm tay còn đủ dùng, và nhóm kéo cáp có đầy đủ các thiết bị đó. Danh mục hiện chỉ có palăng xích loại kéo tay; loại lắc tay chưa có model nên đang cập nhật.
Palăng xích kéo tay có những tải trọng nào, nâng cao bao nhiêu?
Bảng lấy nguyên số liệu từng model trong danh mục, nguồn ghi ngay trong ô. Ô ghi "Đang cập nhật" nghĩa là chưa có nguồn xác nhận, không tự suy từ model khác. Bấm tên model để xem trang sản phẩm.
| Model | Tải trọng | Chiều cao nâng | Lực kéo tay | Trọng lượng | Thông số khác |
|---|---|---|---|---|---|
| NITTO 05VP5 | 0,5 tấn / 500kg (theo sieuthicamtay.com.vn) | 3 mét (theo sieuthicamtay.com.vn) | Đang cập nhật | 8,5kg (theo sieuthicamtay.com.vn) | Kiểu vận hành: Bánh xích kéo tay cơ khí, không cần điện (theo sieuthicamtay.com.vn) |
| NITTO 10VP5 | 1 tấn (theo nhatminhdvkt.com) | 3m tiêu chuẩn, có thể đặt xích dài hơn theo yêu cầu (theo nhatminhdvkt.com) | Đang cập nhật | Nguồn ghi hai số khác nhau trong cùng một trang: 11,3kg và 12,3kg - chưa thống nhất, cần xác nhận lại (theo nhatminhdvkt.com) | Đang cập nhật |
| NITTO 20VP5 | 2 tấn (theo tanthekimsafety.com) | 3 mét (theo tanthekimsafety.com) | 34kg (theo tanthekimsafety.com) | 21kg (theo tanthekimsafety.com) | Đường kính xích tải: 8mm, 1 nhánh (theo tanthekimsafety.com); Tải thử xuất xưởng: 3 tấn (theo tanthekimsafety.com) |
| NITTO 90VP5 | 10 tấn — theo ketnoitieudung.vn | 5 mét — theo ketnoitieudung.vn | Đang cập nhật | 60 kg — theo ketnoitieudung.vn | Cơ cấu móc treo: Xoay 360°, khóa an toàn kép — theo ketnoitieudung.vn |
Mỗi dòng trên là một nhóm tải trọng: nửa tấn, 1 tấn, 2 tấn và 10 tấn. Tải thử xuất xưởng (nếu có) chỉ là điều kiện thử của nhà sản xuất; giá trị để vận hành là tải định mức ghi trên máy. Giá phụ thuộc chủ yếu vào tải trọng và chiều cao nâng đặt hàng, trang không niêm yết, xem phân tích ở bài giá pa lăng xích kéo tay bao nhiêu. Palăng kéo tay từ mức 1 tấn trở lên có quy định an toàn riêng, bài palăng từ 1.000kg có bắt buộc kiểm định không trích điều khoản và đối chiếu với các model đang bán.
Ảnh và trang chi tiết các model xích
Hiện 4/4 sản phẩm
Palăng tăng cáp OPT P1000 và P2000 dùng vào việc gì?
Hai model này nằm ở nhóm kéo cáp chứ không thuộc nhóm palăng xích: bánh cóc cầm tay, kéo và căng cáp theo phương ngang, không nâng vật lên cao. Bảng dưới lấy số liệu từ trang sản phẩm, nguồn ghi trong ô.
| Model | Tải trọng | Chiều dài, hành trình | Cáp thép đi kèm | Trọng lượng |
|---|---|---|---|---|
| OPT P1000 | 1 tấn (theo thuyluctoancau.com) | Hành trình kéo ~820mm (dài 1.230mm khi mở, thu ngắn còn 410mm) (theo thuyluctoancau.com) | Dài 2.200mm, đường kính 5mm (theo thuyluctoancau.com) | 3,2kg (theo thuyluctoancau.com) |
| OPT P2000 | 2 tấn (theo thuyluctoancau.com) | Dài 1.870mm khi mở, thu ngắn còn 480mm (theo thuyluctoancau.com) | Dài 3.200mm, đường kính 5mm (theo thuyluctoancau.com) | 4,2kg theo OPT; một nhà phân phối khác bán cùng model dưới tên NAGAKI ghi 4,0kg - số liệu chưa hoàn toàn thống nhất giữa các nguồn |
Dùng nhầm tăng cáp để nâng vật thẳng đứng là nguyên nhân đầu tiên cần loại trừ khi "kéo mãi không lên tải"; hiện tượng này được phân tích ở bài palăng không lên tải, tuột tải, kẹt xích.
Palăng xích kéo tay có cấu tạo thế nào?
Kéo xích kéo tay làm quay bánh xích kéo tay, lực được đổi qua cơ cấu truyền động trong vỏ hộp để cuốn xích tải qua bánh xích tải; khi dừng kéo, phanh giữ tải giữ vật đứng yên. Sơ đồ dưới là cấu tạo chung, không theo tỷ lệ và không đại diện riêng một model.
Chi tiết chịu tải là xích tải và hai móc, nên đó cũng là chỗ cần nhìn kỹ nhất mỗi lần dùng. Một số model có thêm móc xoay 360 độ hoặc khóa an toàn kép (xem cột thông số khác ở bảng trên). Cách xích, cáp và móc hỏng và khi nào phải dừng dùng có ở bài xích, cáp palăng mòn tới mức nào thì phải loại bỏ.
Dùng palăng xích kéo tay an toàn qua những bước nào?
- 1. Đối chiếu tải với tải định mức ghi trên máy. Tính cả phụ kiện treo, không dùng sát hoặc vượt định mức.
- 2. Xác nhận điểm treo chịu được tải. Palăng chỉ kèm xích và móc, không kèm kết cấu treo; chỗ không có dầm sẵn thì đọc bài treo palăng khi không có dầm sẵn, móc vào đâu trước khi mua.
- 3. Kiểm xích, móc, chốt khóa trước mỗi lần dùng. Xích không xoắn, không mắt biến dạng; móc không mở miệng, chốt khóa đóng được.
- 4. Treo cho nhánh xích thẳng, rồi móc tải đúng điểm. Treo khi xích đang bị vặn là nguyên nhân hay gặp của xích xoắn.
- 5. Nâng thử một đoạn ngắn rồi dừng. Tải vừa rời chỗ kê, buông tay xích và xem phanh có giữ được không.
- 6. Kéo xích tay đều, không giật; không ai đứng dưới tải. Nâng theo phương thẳng đứng như thiết kế, không dùng để kéo xiên hoặc kéo ngang.
- 7. Hạ tải xuống chỗ kê chắc rồi mới tháo móc. Không bỏ tải treo lơ lửng khi không có người trông.
- 8. Dừng dùng ngay khi tải tụt, xích kẹt hoặc kéo nặng bất thường ở tải nhẹ. Hạ tải xuống chỗ an toàn trước, tìm nguyên nhân sau.
Palăng kẹt xích, tuột tải, xích xoắn thì xử lý thế nào?
| Triệu chứng | Nguyên nhân hay gặp | Việc làm |
|---|---|---|
| Kéo mãi không lên tải | Dùng nhầm palăng tăng cáp để nâng đứng; hoặc tải gần hay vượt tải định mức | Kiểm loại máy và tải định mức trước. Kéo nặng bất thường ở tải nhẹ thì dừng dùng và kiểm cơ cấu |
| Tải tụt dần khi dừng kéo | Phanh giữ tải không còn giữ đúng | Hạ tải xuống chỗ chắc, đưa palăng ra khỏi công việc, không dùng tạm |
| Xích kẹt, xoắn, không qua bánh xích | Treo khi nhánh xích đang bị vặn; cuộn xích lộn khi cất | Hạ hết tải, gỡ xoắn khi xích không mang tải, rồi kiểm từng mắt xích |
| Mắt xích biến dạng, giãn dài hoặc nứt | Xích hao qua sử dụng hoặc đã chịu quá tải | Dừng dùng, không gỡ xong là dùng lại; xem bài về xích, cáp, móc mòn |
| Móc mở miệng rộng, chốt khóa không đóng | Móc đã bị biến dạng | Dừng dùng; không tự uốn lại móc |
Phân tích từng trường hợp, kèm bảng thông số để đối chiếu lực kéo tay, nằm ở bài palăng không lên tải, tuột tải, kẹt xích. Việc phân biệt mòn còn dùng được với phải loại bỏ do người có thẩm quyền quyết định, trang này không đưa ngưỡng.
Bảo dưỡng palăng xích gồm những việc gì?
- Trước mỗi lần dùng: nhìn xích, móc, chốt khóa; thử phanh bằng một đoạn nâng ngắn.
- Sau khi dùng: lau bụi, bùn, xi măng bám trên xích và vỏ hộp; không để xích nằm dưới đất ẩm.
- Bôi trơn xích và các điểm chuyển động theo hướng dẫn của nhà sản xuất; loại dầu mỡ và chu kỳ đang cập nhật vì chưa có tài liệu đúng model.
- Cất palăng nơi khô ráo, xích gọn và không bị lộn xoắn trong hòm dụng cụ.
- Không tự tháo cụm phanh hoặc hộp truyền động khi chưa có tài liệu đúng model.
- Ghi lại ngày, tình trạng xích và mọi lần có sự cố để theo dõi mức hao của xích.
Câu hỏi thường gặp
Pa lăng xích kéo tay và pa lăng tăng cáp khác nhau ở đâu?+
Palăng xích kéo tay (như NITTO VP5) dùng xích tải để nâng và hạ vật theo phương thẳng đứng, treo cố định trên điểm treo. Palăng tăng cáp bánh cóc (như OPT P1000, P2000) là dụng cụ kéo và căng cáp theo phương ngang, không dùng để nâng vật lên cao. Hai loại có tên gần nhau nhưng công dụng khác hẳn, nên xác định việc cần làm trước khi chọn tải trọng.
Pa lăng kéo tay có cần nguồn điện không?+
Không. Palăng xích kéo tay trong danh mục vận hành bằng sức người qua bánh xích và cơ cấu hãm cơ khí, không cần điện. Palăng tăng cáp OPT cũng thao tác bằng tay qua cơ cấu bánh cóc, không dùng điện hay dầu thủy lực.
Dùng palăng tăng cáp OPT để nâng vật lên cao được không?+
Không. Mô tả sản phẩm ghi rõ P1000 và P2000 là dụng cụ kéo, căng cáp theo phương ngang, không dùng nâng vật lên cao. Muốn nâng thẳng đứng thì dùng palăng xích. Nếu đã dùng nhầm và thấy kéo mãi không lên tải, xem bài palăng không lên tải, tuột tải, kẹt xích.
Chiều cao nâng của palăng xích NITTO trong danh mục là bao nhiêu?+
Theo nguồn ghi trên từng trang sản phẩm, 05VP5, 10VP5 và 20VP5 có chiều cao nâng chuẩn 3 mét; bản 90VP5-5 là 5 mét. Riêng 10VP5 nguồn ghi có thể đặt xích dài hơn theo yêu cầu. Với các model còn lại, nếu cần chiều cao khác thì hỏi lại khi liên hệ vì danh mục chưa có nguồn xác nhận.
Lực kéo tay của palăng xích là bao nhiêu?+
Trong danh mục chỉ có NITTO 20VP5 ghi lực kéo tay là 34kg ở tải định mức 2 tấn, theo tanthekimsafety.com. Các model còn lại chưa có nguồn xác nhận nên bảng ghi đang cập nhật, không suy ra từ model khác.
Tải thử xuất xưởng 3 tấn thì có nâng 3 tấn được không?+
Không. Tải thử xuất xưởng của 20VP5 chỉ là điều kiện thử của nhà sản xuất. Giá trị để vận hành là tải định mức 2 tấn ghi trên máy, và không được vượt mức này.
Trọng lượng của NITTO 10VP5 là bao nhiêu?+
Nguồn nhatminhdvkt.com ghi hai con số khác nhau trong cùng một trang là 11,3kg và 12,3kg, nên số liệu chưa thống nhất. Cần xác nhận lại trước khi tính phương án treo hoặc vận chuyển.
Palăng từ 1 tấn trở lên có phải kiểm định không?+
Có quy định riêng cho palăng kéo tay từ 1.000kg trở lên. Điều khoản cụ thể và cách đối chiếu với từng model đang bán nằm ở bài riêng về kiểm định palăng; trang này không thay cho văn bản quy định.
Palăng đang giữ tải mà tụt dần khi dừng kéo thì làm gì?+
Hạ tải xuống vị trí chắc chắn, đưa palăng ra khỏi công việc và không dùng tạm cho xong việc đang làm. Phanh giữ tải không còn giữ đúng thì không có dự phòng nào khác, nên không có bước thử lại trên tải thật.
Pa lăng và palăng khác nhau không, tời có phải pa lăng không?+
Pa lăng và palăng chỉ là hai cách viết của cùng một từ. Tời là vật khác hẳn, không gọi lẫn khi chọn mua. Bài gọi sao cho đúng giải thích chi tiết ranh giới này.
Có palăng xích mini không?+
Palăng xích kéo tay nhỏ nhất trong danh mục là Nitto 05VP5, tải 0,5 tấn (500kg), chiều cao nâng chuẩn 3 mét, nặng 8,5kg (theo sieuthicamtay.com.vn). Mua palăng xích theo tải và chiều cao nâng cần: xem bảng chọn ở trên, giá báo theo model qua hotline hoặc Zalo.